maandag 19 februari 2018

JAVAANSE JONGENS


Het is 8 graden. De nawinterzon bundelt haar laatste stralen tot gevoelstemperatuur voorjaar. E. tuurt vanuit de zonovergoten galerij verlangend door de glazen wand: 'Kan ik buiten wandelen?' Ik met rode konen, kom zo van een pak Liga afgefietst: 'Het is gezond weer. Beschut in de zon is het heerlijk toeven. Trekt u wel een jas aan!' E. rolt in alleen een vest met de rollator de oprijplaat af en installeert zich in het enige zonnige hoekje. Demijne slaat mijn kledingadvies ook in de wind en neemt plaats in de stoel ernaast: 'Kom je dadelijk met pappi buiten zitten?' 

Met de goed ingepakte pappi doe ik een half rondje tuin. Ik suggereer een kopje thee bij de Javaanse Jongens. 'Is goed', stemt Q. vlotjes in. We slepen een bankje erbij. 'Wil iemand een plaid? Nee?' Van de drie  heren neem ik de bestelling op: nee dankjewel, een Engelse thee zonder suiker, slappe thee met een klein beetje. 'Maar een klein beetje', plaag ik E. 'Laat ik nou gedacht hebben dat u een sweety was.' Lol. Demijne boent het tafelblad schoon. In de pantry legt de zuster uit dat suiker voor E. verboden waar is. Hij mag een zoetje. 

Terug met thee. Demijne en E. zijn vertrokken. 'We hebben ze toch niet verjaagd?' polst pappi. 'We waren toch uitgenodigd. Waarschijnlijk een jas aandoen', draag ik aan. Een flard nevel houdt de zonkracht tegen. Met beide handen omklemmen we de mok met dampende thee. In de galerij tapt  E. bij de koffieautomaat heet water. Ik ga naar hem toe met de voor hem bestemde mok. 'Och, wat lief dat je me thee komt brengen. Hoe wist jij dat?' Een monsterende blik. Demijne strandt onderweg naar zijn kamer bij de garderobe, krabt zich op zijn hoofd, tolt op een been, trekt zijn schouders op, herpakt zich. Monter stapt hij de recreatiezaal binnen waar E. net aan de voorste tafel zit. 'He hallo, allang hier?' 





zaterdag 17 februari 2018

EINDELIJK THUIS


Ongehuwd. Kind noch kraai. De excentrieke dame leefde decennia teruggetrokken in een kast van een huis. Hooguit eenmaal per maand trapte ze op de roestige omafiets naar een dorpswinkeltje in het gehucht verderop. Bezorgde buren trokken aan de bel, maar de sociaal gehandicapte vrouw gaf geen sjoege: ze redde zich 'prima'. 

Een onfortuinlijke val van de keukentrap nekte haar zelfverkozen isolement. Een noodgedwongen ziekenhuisopname waarna het ondervoede brekebeentje in de hemel belandde. De hemel op aarde dan, want ze werd opgenomen in het Zorghuis. Nooit, echt nooit, had de contactarme vrouw kunnen bedenken dat zij zich in gezelschap zo op haar gemak zou voelen. Al die aardige zusters die oog voor haar hadden, een vriendelijk woord en haar vooral na al die jaren van afzondering de ruimte gunden om zichzelf te terug te vinden.

Hoelang moest het geleden zijn dat ze een knuffel had gehad, warm had gegeten, en afgesponst was. In no time sterkte ze aan. Er kwam weer vlees op de botten en de levenslust was van haar intussen bolle toet af te lezen. Terug naar huis? Geen grijze haar op haar hoofd die daaraan dacht. Ze had zich nog nooit ergens zo thuis gevoeld als hier. 

vrijdag 16 februari 2018

DIEFSTAL


Dementeren betichten anderen gewoonweg van dieverij. Niet dat er daadwerkelijk iets gejat wordt. Mensen vergeten heel banaal waar ze iets hebben neergelegd hebben of zijn vergeten dat wat zoek is allang opgeruimd en verdwenen is. Net zo makkelijk vergeten ze excuses te maken, als het zoekgeraakte onder handbereik blijkt te liggen.

Pappi opent de vitrinekast op zijn kamer waarin koek en snoep dat ik voor hem meeneem, wordt bewaard. 'Kijk', wijst hij naar zijn schatkamer, 'is dat van ons?' Pappi maakt mij meteen medeplichtig aan diefstal door het woordje ons. Deze keer telt de 'gestolen waar': twee appels, 5 wijnglazen, drie mokken, een potje vol met thee- en suiker- en melkzakjes, wat schroefjes, een veter en een oranje dopje. 'Je hebt groots ingeslagen', lach ik. Hij kijkt me met grote ogen aan: 'Geen koelkast, geen servies. Niets heb ik.  Als er visite komt, kan ik ze geeneens wat aanbieden.' 'Natuurlijk wel, dat staat allemaal in de gezamenlijke keuken', zeg ik, terwijl ik de retouren op een dienblad zet en een appeltje voor hem schil.

Pappi tilt het bedsprei op: 'Die is toch wel van ons?' Onder zijn bed bewaart pappi de takkenschaar. 'Nee, die is van het Zorghuis, maar die heb je in bewaring, omdat jij de tuinman bent', leg ik uit. 'De handsnoeischaar en heksenbezems zijn wel jouw eigendom.' 'Hoe moet ik dat in godsnaam allemaal uit mekaar houden', jammert hij.

Als de zuster me met het dienblad ziet lopen, lachen we er samen om: 'Was er weer iemand aan het hamsteren?' Nu staat mijn eigenste vriend W. onder verdenking. En terecht. Nadat W. zijn eigen verjaardag bij pappi had gevierd met een vlaaipunt en een kopje koffie, verhuisde per ongeluk het broodmes mee in de taartdoos. Zo zie je maar: vergeetachtigheid kan iedereen overkomen! 

donderdag 15 februari 2018

GEEN IDEE



De gemeente is zo aardig om Q. via een standaard papieren brief te informeren dat zijn paspoort binnenkort verloopt. Ik zie meteen beren op de weg. Hoe krijg ik hem bij de fotograaf in het centrum plus  twee keer (voor de aanvraag en het ophalen) bij burgerzaken. Dan zijn er nog de praktische bezwaren: de tijd die ermee gemoeid is, aankleden, mee in de auto, moeizaam lopen, al die indrukken, terug in de war. Nederlandse onderdanen hebben legitimatieplicht. Maar heeft pappi eigenlijk wel een identiteitsbewijs nodig? Op vakantie gaan doet hij niet meer, hij komt zelfs zelden buiten de poort. Ik besluit de beren te laten liggen. 

Op de dag dat zijn ID-kaart niet meer geldig is, ontvang ik een mail van het huis waar hij woont: om hun administratie op orde te houden, hebben ze een geldig bewijs nodig. Er staat een oplossing bij: de gemeente komt naar je toe als je niet in staat bent zelf te komen. Bij navraag blijkt dit te kloppen. Er moet wel een aanvraag voor worden ingediend waarop een evaluatie volgt. Bij een 'ja' begrijp ik dat de kosten hiervoor rond de 200 euro liggen.  Dat gaat 'm dus niet worden, vooral veel te omslachtig en voor dat bedrag is wel iets leukers te bedenken om met pappi te doen.

W. biedt aan om de operatie op zich te nemen. Opluchting. Bij 'mannen onder elkaar' gedraagt Q. zich stoerder. Pappi wordt met de auto opgepikt: 'Fijn karretje'. De witgoedzaak naast het gemeentehuis heeft intussen op de vraag ingespeeld en een pasfotohok aangeschaft. Binnen twee minuten staan de heren buiten met een mapje met 8 pasfoto's. De kortste weg om bij de balie te komen is via de parkeergarage. Q.wordt bij de lift die te ver van de parkeerplek is verwijderd, uitgeladen. W. drukt hem op het hart daar te wachten. Hij sprint terug naar de lift, waar Q., in een voor hem totaal onbekende omgeving, na  40 seconden in zijn uppie in paniek begint te raken. Precies op tijd melden ze zich voor de afspraak. 

De ambtenaar overhandigt het vooraf bestelde formulier voor een machtiging waarmee W. de week erop de ID-kaart kan afhalen. Hij en pappi moeten een handtekening zetten. Pappi krijgt een ballpoint in de handen gedrukt. Hij speelt met de pen. Hoe zijn handtekening eruitziet en hoe je die zet is hij vergeten. Hij bootst zijn signatuur op de oude kaart hanepoterig na - er wordt een fraudepreventie-notitie van gemaakt. Q. reikt W. zijn pinpas aan. Ondanks van te voren oefenen, is hij na de 'mislukte' handtekening te onzeker om zelf het kaartje door de gleuf te sluizen en zijn code (cijfercombinatie geen IDee) in te toetsen - stel je voor hoe dat moet zijn als je geen vertrouwenspersoon hebt! Zoals gebruikelijk neemt Q. van iedereen in de ruimte persoonlijk afscheid. En dan toch binnen anderhalf uur dit klusje klaren. Respect!

woensdag 14 februari 2018

VALENTIJNSDAG


Liefde is ... er zijn voor iemand

Liefde op latere leeftijd. De twee ontmoetten elkaar in het revalidatiecentrum. Haar hart maakte een sprongetje, zijn buik zat vol vlinders. Volledig hersteld keerde zij terug naar haar vertrouwde woning. Hij nam zijn intrek in het knusse Zorghuis. Elke dag tuft zijn toegenegen meisje trouw met haar scootmobiel langs velden en wegen en door weer en wind om bij hem te zijn. Nu ze elkaar gevonden hebben, laten ze elkaar tot nooit meer los.

Zij is een stuk groter dan hij. Decennia terug strandden verkeringen op die scheve verhouding; geen denken aan dat een man ondermaats was. Als je ouder en wijzer bent, maakt lengte überhaupt geen verschil. 

Bij een omhelzing verdwijnt het menneke volledig in haar armen. Met twinkelende ogen koestert hij haar nabijheid. Dicht tegen elkaar gepakt, stralend van geluk, genietend van elkaars gezelschap. Of ze nou in de recreatiezaal, op het terras of samen uren op een parkbankje zitten, haar hand omsluit ferm (afblijven: mijn!) en tegelijkertijd teder de zijne. Ontroerend mooi. Zouden ze elkaar overdonderen met Valentijnsdag?

zondag 11 februari 2018

HUDJE OP - PETJE AAF


HUDJE OP


Joekskapel Waers trompettert er lustig op los en maakt er zoals altijd een show van met bekende krakers: Zutjes aan (Laot mer lekker gaon so wie het geit; over die zin zijn de meningen verdeeld)Het boerebroelofsleedHet kleine café aan de haven (voor de tuinman), Als de sterre dao boave straele (voor SenioritaSigaretje), Am Rosenmontag medley (voor Clara van euver de paol) en Geneet van ut laeve (wie kan die muzikale vitaminen niet gebruiken). Ieder krijgt zijn eigen Hollekidee.


De highlights van een magnifieke vastelaovend aovend

Citroentje met suiker, door dochterlief voorzien van roze boa, komt voor de gein uit de kast en wordt daar samen met zijn vriend Hertog Jan HEEL vrolijk van. Janneman, net uit het ziekenhuis ontslagen, zingt en zwaait met zijn armen of zijn leven ervan afhangt. De hartige stengels en kaas in dobbelsteentjes gaan er met tig tegelijk in: hoezo moeizame eter. Vermomd als Boertje van Buuten en Maja de Bij geniet het laatst binnengekomen echtpaar zichtbaar op z’n dorps. Walsen en knoevelen doet Bobo met de activiteitenbegeleidsters. Sjeng aan de Geng die moeite heeft met het verouderingsproces laat zijn opstandigheid varen en viert in zijn beleving al de hele dag vrolijk carnaval in de kroeg – zijn vrouw ontspant eindelijk eens. De bescheiden Roosje klapt en feest mee in haar eigen stoel. Stille Willy, onbeweeglijk als een vuurtoren. Haar zoeklichten zoeken aansluiting en maken contact. In haar ogen laait smeulend vroeger vuur op. Clara uitgedost met een rood-wit-blauw afgebiesd oranje hoedje, heeft zich losgerukt van het kasteelromannetje, ondanks dat ze slechts drie pagina's verwijderd was van: 'En ze leefden nog lang en gelukkig'. 

Na zo’n anderhalf uur genieten is er vrije aftocht. Het muurbloempje, veeleer een kruidje-roer-mij-niet, is verrassend stil: foeteren heeft geen zin, de muziek overstemt haar. Ze vertrekt halverwege de avond met een verzorgster naar het bankje in de gang waar ze ongezouten commentaar geeft op passanten die het toilet of hun kamer opzoeken: 'Hemd oet de boks, schand!, straolbezoape!, ich haat alcohol!' Om in haar flow te blijven, gooi ik wat instemmende kolen op het vuur: 'Mannen!' Een wonder geschiedt: ze lacht onbedaarlijk, kletst op haar dijen en kwatscht vrolijk (voor eventjes dan, want ze heeft haar reputatie als de mopperpot hoog te houden).

SenioritaSigaretje, verkleed als 'poetsvrouw met plumeau', stoffert haar buurman frequent af. Later rollatert de luie interieurverzorgster (weinig schoonmaken, veel smoke pauze) richting rookcabine: ‘Sesam open u’, werkt niet. Ze wordt op haar wenken bediend. Mieamiemevrouw stopt bij aanvang de vingers in beide oren omwille van oorverdovend geluid. Later als we ons getweeën zoals meiden doen, giebelend naar het toilet begeven om bij te schminken en te ‘roddelen’ (ze heeft nog geen aandrang, het was uit voorzorg) vertelt ze stralend dat de hartelijke sfeer haar doet denken aan Curaçao. Ennuh, niks te hard die muziek hoor!


PETJE AAF

Driewerf hoera voor begeleiding/verzorging/verpleging omdat zij ook tijdens de gezellige muziekavond zo goed inspelen op de behoeften van bewoners met persoonlijke kwaliteitstijd. Wat wordt een mens blij van al die glunderende snoeten onder bonte hoedjes!

zaterdag 10 februari 2018

SENIOREMIDDIG

Het Prinsentrio van de Beerpiep met de Zorghoes maedjes  Foto: Tineke Buskes

Lekker zunke. Na de soep Zoee vruug vertrekken rolstoelers en begeleiders Zutjes aan in optocht richting 't Witte Hoes voor de senioremiddig. De 'dansmarietjes' en de overgebleven koedeljach worden per luxewagen vervoerd: Loat gaon dae wage. Onderweg lachen en lallen we vrolijk: Wo gaen we haer? Vipplaatsen Wao doon we det van voor genodigden aan de langgerekte tafel naast de dansvloer en tegenover de bar. Heej blief ik plekke.

Vader en zoon huffe ut glaas Foto: Tineke Buskes

Er is weinig voor nodig om in je Golde Jaore de bleumkes boete te zette. Plok d'n daag, adem de vasteloavend in, goedgemutste snoeten, schmink en serpentines, Zing maar mei met Sjiengele sjiengele boem,  in nostalgische sfeer van je Doedel diedalianip aan een gekleurd glaasjen Doeen beejein met het Vrijbuitersliedje: Euveral leet gelok verborgeOnze eigen moei verkleide dansende garde trekt veel bekijks. Kiek ze kieke. De organisatie van het joeksige 'schoolreisje' (123456789Tieneke en Lieke voor deze middag omgedoopt tot Marieke) telt constant de kopkes. Voor je het weet is iemand Joetse jatse

Vasteloaves greun-gael-road Foto: Tineke Buskes

Tijdens de buut nemen sommigen de ruimte voor een powernap - voor mensen met geheugen- en gehoorproblemen is een buut moeilijk te volgen.  Laot de zon in dien hert met het uitbundige Trio de Janeiro als afsluiter. Ut is weer gedaon. Festina Lente (haast u langzaam) gaat het op huis aan. Gelegenheidschauffeur J. zet Als de sterre dao boave straele in. De adjudanten op de achterbank neuriën mee. Op Zonne gooje hebbe weej nog neet gehad-dag! kan een mens teren tot de klassieker Straks is ut weer aswoensdaag klinkt.

Blom jong van geis Foto: Tineke Buskes

De tuinman Foto: Tineke Buskes